Polecane

Podłogi a ekologia

Ekologia ma dla nas ogromnie ważne znaczenie. Coraz częściej zwracamy uwagę w tym wszystkim na surowce wtórne. Staramy się wprowadzać twarde zasady do naszej codzienności. Nie można tutaj pominąć dbałości o ekologię, gdy mowa o podłogach i posadzkach. Tutaj coraz większy nacisk bowiem kładziemy na szczelność. To wszystko z kolei przekłada się na oszczędność związaną ogrzewaniem mieszkań.Nie jest tajemnicą, że ciepło w naszych domach jest ważne. Ale ogrzewanie to zawsze misja dwutlenku węgla do atmosfery – bez względu na to, czy tutaj mówimy o gazie czy węglu. Stąd też tak duży nacisk na wysokiej klasy materiały budowlane. Te muszą zapewnić nam szczelność, te muszą także pomoc w ratowaniu środowiska naturalnego. Zapewne dlatego coraz bardziej przyjaznym okiem spoglądać na różnego rodzaju biopaliwa. Dlatego też budując podłogi w naszych domach zwracajmy uwagę na tego typu zadania.

POZORNE UŁATWIENIE

Z kolei u dzieci z zaburzoną percepcją słuchową metoda glo­balna stanowi pozorne ułatwienie. Mogą one „czytać” wyrazy nie znając liter. Są to bądź wyrazy znane, bądź podpis do obraz­ka, który został zapamiętany. Oszczędzając dziecku wysiłku zwią­zanego z analizą i syntezą, cały ciężar zadania przesunięty zo­stanie z analizatora słuchowego na wzrokowy, a trudności ujaw­nią się dopiero przy wprowadzeniu nieznanych wyrazów. Na uwagę zasługuje jeszcze fakt, iż wykrycie zaburzeń per­cepcji słuchowej u dziecka z dobrym poiziiomem intelektualnym w okresie kiedy nie uczy się ono pisać, jest znacznie trudniej­sze. Badania wykazały, że proces słuchowego scalania dźwięków przy czytaniu jest łatwiejszy od czynności odwrotnej — różni­cowania dźwiękowego części składowych zdań i wyrazów przy pisaniu ze słuchu.Z danych statystycznych wynika, że dzieci z fragmentarycz­nymi deficytami rozwoju w ogólnej populacji szkolnej jest około 15%, w grupie zaś uczniów z poważnymi niepowodzeniami jest ich aż 70—80%. Nie ma powodu wątpić, że liczby te są repre­zentatywne również dla dzieci przedszkolnych.

STOSOWANE METODY DYDAKTYCZNE

Zapamiętanie rymowa­nych wierszy i piosenek również nie powoduje trudności, polega bowiem głównie na powtarzaniu. Dopiero gdy przed dzieckiem stają ‚trudniejsze zadania, zaczynają ujawniać się zaburzenia per­cepcji wzrokowej lub słuchowej. Zważywszy, że znaki graficzne litery są bardzo do siebie zbliżane wielkością i kszitałtem, a głoski wymawianym dźwiękiem, więc zróżnicowanie ich wy­maga od układu nerwowego dużego Stopnia precyzji funkcjo­nalnej.Dziecko prezentujące tego typu zaburzenia, pozostawione bez pomocy nie umie samo przezwyciężyć napotkanych trudności. Wszelkimi natomiast sposobami będzie unikało czynności anga­żujących zaburzone funkcje, co spowoduje bądź pogłębienie się odchyleń, bądź wtórne zaburzenia rozwoju innych funkcji przez ogólne ograniczenie aktywności dziecka. Metody dydaktyczne stosowane w nauce czytania, mające ułatwić ten proces dziecku prawidłowo rozwiniętemu, są dodat­kowym utrudnieniem dla dziecka zaburzonego. Popularna me­toda wyrazowa pogłębia trudności u dzieci z obniżonym pozio­mem wzrokowego spostrzegania: nie mogąc bowiem rozróżnić kształtów pojedynczych liter, dzieci te nie radzą sobie ze złożo­nymi ich układami.

 

DZIECI WYMAGAJĄCE CIĄGŁEJ OPIEKI

Dzieci te wymagają bowiem ciągłej opieki specjalistycznej oraz oddziały­wania psychopedagogicznego.W odniesieniu do dzieci 7-letnich i starszych problem w za­sadzie został rozwiązany. Są liczne opracowania teoretyczne dotyczące etiologii dysleksji, jej diagnozy, założeń i zasad pracy kampensacyjmo-karekcyjmej, jak i szeroki wachlarz metod spraw­dzonych empirycznie. Metody te rzecz oczywista nie miogą być w całości i bez zmiain przeniesione do grupy przedszikołnej, i oto stanęło przed psychologami i pedagogami zadanie opracowania systemu ćwiczeń, które pomogłyby dziecku 6-letniemu w ko­rekcji zaburzonych funkcji.Objawy zaburzeń fragmentarycznych nie zawsze są rejestro­wane przez rodziców i nauczycieli. Dziecko do momentu podję­cia nauki posługuje się przedmiotami dużymi, kolorowymi, ma­jącymi liczne istotne cechy różnicujące.

Z ZABURZONĄ SYNTEZĄ

Dziedko z zaburzoną analizą i syntezą słuchową będzie na­potykało na trudności w:wyodrębnianiu poszczególnych głosek w wyrazach, zwłaszcza samogłosek;dzieleniu wyrazów na sylaby;dokonywaniu syntezy podanych głosek;różnicowaniu głosek dźwięcznych i bezdźwięcznych o podob­nych cechach fonematycznych;odróżnianiu głosek nosowych od zespołów dźwiękowych -on, -om różnicowaniu zmiękczeń charakterystycznych dla języka pol­skiego.W rezultacie pierwszym poważnym symptomem zaburzenia będzie niemożność „dopasowania” odpowiedniego dźwięku do znaku graficznego (litery). Następnie, przy nawet dobrze prze­prowadzonej analizie wyrazu, wystąpią trudności z jego syntezą, w związku z czym długo utrzymujący się brak automatyzacji czytania oraz duże kłopoty przy pisaniu ze słuchu.Jest oczywiste, że objawy trudności będą zależały od głębo­kości deficytu każdej funkcji oraz od tego, czy te deficyty będą występowały w obrębie jednej czy też trzech podstawowych funkcji decydujących o opanowaniu umiejętności czytania i pi­sania.Gdy w wyniku badań okazuje się, że owe zaburzenia ozy dysharrmoinie są przyczyną trudności w opanowaniu umiejętności czytania, jednorazowa porada jest niewystarczająca.

PERCEPCJA SŁUCHOWA

Nieco odrębnym zagadnieniem jest zaburzenie percepcji słu­chowej. Przez niektórych badaczy, zwłaszcza angielskich i ame­rykańskich, problem tein jest pomijany lub przypasuje się mu małe znaczenie w powstawaniu trudności w nauce czytania i pisania, podczas gdy u nas ma on znaczenie zasadnicze. Różnice te wynikają ze znacznie większej fonetyczności naszego pisma. Spostrzeganie dźwięków mowy jest złożonym procesem ana­lizy i syntezy słuchowej opartej na systemie fonetycznym języ­ka. Dla dźwięków języka charakterystyczne jest to, że każdy z nich ma fonematyczną cechę, której zmiana wpływa na zmianę znaczenia słowa. Ta cecha jest podstawą jednostek języka, które zostały nazwane fonemami. Dlatego też spostrzeganie dźwięków mowy zależy nie od ostrości słuchu, ale jeSt złożonym procesem analizy i syntezy potoku dźwięków, dokonującym się ma pod­stawie wyodrębniania cech fionematyozinych oraz na podstawie różnicowania dźwięków zbliżonych do siebie, lecz mających róż­ne cechy fonemiaityczne i odnoszących się do różnych fonemów.

POCZUCIE ORIENTACJI

Należy zaznaczyć, że dzieci o fragmentarycznych deficytach funkcji wzrokowych, rozumiejąc znaczenie znaku jako symbolu, •ruie potrafią się nim praktycznie posługiwać. Zaburzenia w zakresie funkcji kinestetyczmo-ruchowej cha­rakteryzują się ogólną nieadefcwatmością wykonywanych ruchów w różnych zakresach. Dzieci te nie mając poczucia orientacji w schemacie własnego diała, znacznie gorzej niż rówieśnicy radzą sobie z takimi ćwiczeniami, jak skakanie przez przeszkody, utrzymywanie równowagi przy standu na jednej nodze, rzucanie do celu itp.W niektórych przypadkach zaburzenie to przejawia się obni­żeniem .sprawności manualnej i wówczas dziecko wykazuje zbyt wolne tempo wykonywanych czynności oraz zbyt małą precyzję ruchów, co wysoce niekorzystnie rzutuje na jego grafizm. Dzieci, u których zaburzona jest tzw. melodia kinetyczna, mają trud­ności w zespoleniu pojedynczych aktów ruchowych w harmo­nijną całość polegającą na automatyzacjii pisania.

ANALIZA I SYNTEZA WZROKOWA

U tych drugich, a więc u dzieci z zaburzoną percepcją wzro­kową zauważa się następujące symptomy:trudności w różnicowaniu kształtów graficznych;trudności w kopiowaniu nawet dużych elementów graficznych;niechęć do wszelkiego rodzaju układanek i historyjek obraz­kowych;trudności w układaniu konstrukcji z klocków;ubogie treściowo rysunki i niewłaściwie rozplanowanie ich na stronicy;’nieprawidłowe ujmowanie stosunków przestrzennych.W zakresie analizy i syntezy wzrokowej stwierdza się ponadto zaburzenia nie tylko globalne, ale także bardziej złożone, kiedy to występują różne odmiany kierunkowych zaburzeń percepcji. I tak niektóre dzieci mogą mieć trudności w odtwarzaniu kształ­tów asymetrycznych, których symetria dotyczy położenia w sto­sunku do osi poziomej, inne w stosunku do osi pionowej.Zaburzenia percepcji wzrokowej łączą się bardzo ściśle z za­burzeniami kiinestetyczno-ruchowymi oraz orientacją w prze­strzeni i mówimy wówczas o zaburzeniach koordynacji wzrokowo-irucbowej.

COFANIE ZABURZONEJ CZYNNOŚCI

Jest rzeczą wiadomą, że cofanie się zaburzanej czynności częściowo dokonuje się dzięki spontanicznemu odwracalnemu procesowi chorobowemu, ale w większości przypadków cofanie się zaburzenia bezwzględnie wymaga właściwie zorganizowanego rehabilitacyjnego procesu nauczania. Przetwarzanie bodźoów, czyli analizowanie i syntetyzowanie dokonuje się na poziomie ośrodkowego układu nerwowego, głów­nie zaś w korze mózgowej. Niezbędnym warunkiem prawidło­wego przebiegu tego procesu jest pełnowartościowy pod wzglę­dem anatomicznym i funkcjonalnie spraiwny analizator, a zwłasz­cza jego ośrodkowa część, w której zachodzi złażona analiza i synteza bodźców. Stąd też należy wyraźnie rozgraniczyć dzieci niedowidzące d niedosłyszące, których zaburzenie jest pochodze­nia obwodowego — od dzieci z zaburzeniami funkcjonalnymi danego analizatora.